Ubucakara bw’Abanyafurika Bwashyizwe mu Byaha Bikomeye Byibasiye Inyokomuntu

Florentine Icyitegetse
2 Min Read

Inteko Rusange y’Umuryango w’Abibumbye, Umuryango w’Abibumbye (ONU), yafashe icyemezo gikomeye mu mateka, yemera ku mugaragaro ko ubucakara bwakorewe Abanyafurika mu gihe cy’ubucuruzi bw’abacakara bwambukiranyaga inyanja ya Atlantika ari icyaha gikomeye cyibasiye inyokomuntu.

Iki cyemezo gifatwa nk’intambwe ikomeye mu gusubiza agaciro amateka, gufasha abakomoka ku bahohotewe gukira ibikomere by’icyo gihe, no gutangiza urugendo ruganisha ku butabera burambye.

Uyu mwanzuro watanzwe ku busabe bw’igihugu cya Ghana, kimaze igihe gishyigikira ko habaho gusaba imbabazi ku mugaragaro no gutanga indishyi ku byaha byakorewe Abanyafurika. Inteko Rusange ya ONU yasabye ibihugu binyamuryango gutekereza kuri izo ngamba, nubwo hatatangajwe ingano y’amafaranga ajyanye n’izo ndishyi.

Mu itorwa ry’uyu mwanzuro, ibihugu 123 byawushyigikiye, mu gihe bitatu ari byo Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Israel na Argentine byawamaganye. Ibihugu 52 byifashe, birimo u Bwongereza n’ibihugu bigize Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi.

Nubwo imyanzuro y’Inteko Rusange ya ONU idafite imbaraga z’amategeko nk’iy’Akanama k’Umutekano, ifite uburemere mu rwego rwa politiki mpuzamahanga, aho ishobora kugira uruhare mu guhindura imyumvire n’imyitwarire y’ibihugu ku mateka n’inshingano bifite.

Mu mateka, hagati y’umwaka wa 1500 na 1800, Abanyafurika bari hagati ya miliyoni 12 na 15 bajyanywe ku gahato ku mugabane wa Amerika binyuze mu bucuruzi bwiswe Transatlantic Slave Trade.

Muri uru rugendo rwuzuyemo iyicarubozo n’agashinyaguro, abarenga miliyoni ebyiri bahasize ubuzima.
Ibihugu byinshi by’i Burayi bikomeje kwitwararika ku kibazo cy’indishyi, bivuga ko ibyaha byakozwe mu bihe byashize bidakwiye kuryozwa inzego ziriho ubu.

Gusa abashyigikiye indishyi bo bagaragaza ko ingaruka z’ubucakara zikigaragara kugeza n’uyu munsi, cyane mu bukene, ivangura n’iterambere ridahwanye.

Icyemezo cya ONU gishobora gufatwa nk’intangiriro y’urugendo rurerure rugamije gusana ibyangijwe n’amateka, kugarura icyubahiro cy’Abanyafurika n’ababakomokaho, no kubaka uburenganzira bushingiye ku kuri, imbabazi n’ubwiyunge.

 

rwandatribune.rw

Share This Article
Leave a Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *