KINSHASA : Ukwegura kwa Patrick Nkanga Bekonda na Allegra Fosh Ngalula mu ishyaka PPRD rya Joseph Kabila kwagaragaje ibibazo bishobora kuba biri mu banyapolitiki basanzwe bashyigikiye uwahoze ari Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, nyuma y’itangazwa ry’ihuriro rya politiki n’igisirikare Front pour la Refondation de la Nation (FRN).
Aba banyapolitiki batangaje ibyemezo byabo ku wa 12 Ukwakira 2026, umunsi ihuriro FRN ryatangirijwe i Goma. Iri huriro rishyize hamwe imbaraga za politiki n’iza gisirikare zirwanya ubutegetsi bwa Kinshasa, rikaba rihuriyemo abantu basanzwe bafitanye isano na Alliance Fleuve Congo (AFC) n’umutwe wa M23.
Nubwo abeguye batavuze ko ibyemezo byabo byatewe n’ishingwa rya FRN, amagambo yabo agaragaza ko hari abatemeranya n’inzira y’urugamba rwa politiki rushobora kujyana n’ibikorwa bya gisirikare.
Impungenge z’intambara n’ingaruka z’amategeko
Patrick Nkanga, wari umwanditsi w’Inama ya Politiki ya PPRD, yatangaje ko avuye muri iryo shyaka nyuma y’imyaka hafi 20 yari amaze arikorera. Yavuze ko afashe icyemezo ku mpamvu ze bwite kandi ko agiye gufata igihe cyo gutekereza ku cyerekezo gishya cya politiki.
Allegra Fosh Ngalula, wari visi perezida w’ihuriro ry’urubyiruko rwa PPRD, na we yatangaje ko yeguye. Mu bisobanuro yatanze, yavuze ko adashaka kugira aho ahurira n’ibikorwa bishobora guhungabanya amahoro, umutekano w’abaturage cyangwa inzego za Leta.
Ibyo yavuze byatumye bamwe babihuza n’impungenge zishobora guterwa n’icyemezo cya Kabila cyo gushyigikira ihuriro rifite uruhare rwa gisirikare mu guhangana n’ubutegetsi bwa Kinshasa.
Ikindi kiri mu isesengura ry’ibi bibazo ni ubwoba bushobora kuba mu banyapolitiki bamwe bwo gukurikiranwa n’inkiko mu gihe amazina yabo yahuzwa n’ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro.
Muri Mata 2025, ubutegetsi bwa Congo bwahagaritse ibikorwa bya PPRD, buvuga ko Kabila n’ishyaka rye bakekwagaho gushyigikira M23. Nyuma yaho, Kabila yaje kuburanishwa adahari ku byaha birimo kugambanira igihugu n’ibyaha by’intambara.
Ibi bibazo by’amategeko bishobora kugira ingaruka ku buryo bamwe mu banyapolitiki bapima gukomeza gukorana na Kabila. Icyakora, nta tangazo rya Nkanga cyangwa Ngalula rivuga ko beguye kubera gutinya gukurikiranwa n’inkiko. Bityo, iyo mpamvu ntishobora gufatwa nk’iyemejwe n’abo banyapolitiki.
Mushobekwa yanze inzira y’intambara
Marie-Ange Mushobekwa, wahoze ari Minisitiri w’Uburenganzira bwa Muntu muri Congo, na we yagaragaje ko atemera inzira ya gisirikare avuga ko Kabila yahisemo.
Yavuze ko nubwo yakoranye na Kabila igihe kirekire, atifuza kugira uruhare mu rugamba rwitwaje intwaro. Yashimangiye ko azakomeza ibikorwa bye bya politiki mu batavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, ariko mu nzira z’amahoro.
Mushobekwa ntiyatangaje ko yeguye muri PPRD. Ibi bitandukanya umwanya we n’uw’abatangaje ko bavuye mu ishyaka, ariko bigaragaza ko kutemera urugamba rwa gisirikare bishobora kuba intandaro yo kwitandukanya n’icyerekezo cya Kabila.
Ese hari abashobora guhungira i Goma?
Hari ibitekerezo bivuga ko bamwe mu banyapolitiki bashobora gutekereza kujya i Goma mu gihe baba bafite impungenge z’umutekano cyangwa izo gukurikiranwa n’ubutabera i Kinshasa.
Goma ni ho FRN yatangirijwe, kandi ni umujyi uri mu gace AFC/M23 igenzura. Ibyo bishobora gutuma bamwe babona ko ari ahantu bashobora kubona ubufasha bwa politiki cyangwa umutekano.
Icyakora, nta makuru yigenga yemeza ko hari abayobozi ba PPRD bamaze gufata icyemezo cyo guhungira i Goma kubera gutinya inkiko. Ibyo bigomba gufatwa nk’amakuru ataragenzurwa, aho kwandikwa nk’ukuri kwamaze kwemezwa.
PPRD ihagaze ite nyuma y’ishingwa rya FRN?
Ishingwa rya FRN rishyize bamwe mu bari basanzwe hafi ya Kabila imbere y’amahitamo akomeye: gukomeza kumushyigikira mu gihe ahuriza hamwe imbaraga za politiki n’iza gisirikare, cyangwa kwitandukanya n’iyo nzira bagakomeza ibikorwa byabo bya politiki mu mahoro.
Kugeza ubu, ukwegura kwa Nkanga na Ngalula ntikwonyine kwemeza ko PPRD iri gusenyuka. Ariko, hamwe n’amagambo ya Mushobekwa, bigaragaza ko hari abatemeranya n’icyerekezo gishya cya Kabila.
Ikibazo gisigaye ni ukumenya niba uku kwitandukanya kuzagarukira kuri abo banyapolitiki cyangwa niba hari abandi bazafata ibyemezo nk’ibyabo mu gihe FRN izaba itangiye gushyira mu bikorwa gahunda zayo.
Mwizerwa Ally
Rwandatribune
