Abayobozi ba Leta Zunze Ubumwe za Amerika bagiranye ibiganiro rwihishwa n’intumwa z’umutwe w’Abahuti bo muri Yemen, mu nama yabereye i Muscat muri Oman mu mpera z’icyumweru gishize, mu gihe imirwano muri Yemen yongeye gukaza umurego.
Amakuru yatangajwe ku wa 16 Nzeri 2026, ashingiye ku bantu batanu bafite amakuru kuri ibyo biganiro, avuga ko inama yabereye ku cyicaro cya Ambasade ya Amerika i Muscat.
Abantu batatu muri bo bavuze ko ibyo biganiro bitari byatangajwe ku mugaragaro, mu gihe abandi babiri bavuze ko Oman yagize uruhare mu kubihuza.
Umwe mu babwiwe ibyabaye yavuze ko ibiganiro byabaye ku Cyumweru. Ku ruhande rwa Amerika hari abakozi ba Ambasade, mu gihe intumwa z’Abahuti zari zirimo Mohammad Abdulsalam, umuyobozi mukuru w’uyu mutwe uba i Muscat, hamwe na Abdelmalik al-Ajiri. Bombi bari ku rutonde rw’abantu Amerika yafatiye ibihano.
Muri ibyo biganiro, Abahuti babwiye intumwa za Amerika ko nta gahunda bafite yo kugaba ibitero ku mato y’Amerika, ndetse ko bakomeje kubahiriza amasezerano y’agahenge bumvikanyeho na Washington mu 2025.
Abantu babiri bafite amakuru kuri iyo nama ni bo babwiye Reuters ko Abahuti batanze ibyo byemezo.
Undi muntu ukomoka muri Yemen wavuze kuri ibyo biganiro yavuze ko Abahuti banasezeranyije kutibasira amato ya Israel n’andi mato y’ubucuruzi, ariko ngo ibyo bitareba amato ya Saudi Arabia.
Ibi byemezo byatanzwe mu gihe umutekano wo mu Nyanja Itukura n’umuhora wa Bab el-Mandeb bikomeje gutera impungenge kubera ibikorwa bya gisirikare by’Abahuti n’ibitero byibasiye ubwikorezi bwo mu nyanja.
Washington ntiyemeje ko ibiganiro byabaye
Leta Zunze Ubumwe za Amerika ntiyigeze yemeza ku mugaragaro ko abayobozi bayo bahuye n’intumwa z’Abahuti.
Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Amerika yanze kugira icyo ivuga ku byerekeye iyo nama, ahubwo yagaragaje ko kurinda ubwisanzure bw’ingendo zo mu Nyanja Itukura no gukumira ikwirakwira ry’iterabwoba mu Burasirazuba bwo Hagati biri mu byo Washington ishyize imbere.
Oman na yo ntiyatangaje ku mugaragaro amakuru arambuye ku ruhare yagize muri ibyo biganiro.
Ibiganiro byabaye nyuma y’igitero n’ibikorwa bya gisirikare by’Abahuti byatumye bagira igenzura ku bice by’ingenzi byo ku nkombe z’Inyanja Itukura.
Reuters yatangaje ko Abahuti bigaruriye icyambu cya Mokha ndetse n’ikirwa cya Perim, kiri hafi y’umuhora wa Bab el-Mandeb. Uyu muhora ni ingenzi cyane ku bwikorezi bwo ku rwego mpuzamahanga kuko uhuza Inyanja Itukura n’Ikigobe cya Aden.
Iri terambere ry’Abahuti ryashyize Saudi Arabia mu bibazo bishya by’umutekano, cyane cyane ko ingabo zishyigikiwe na Riyadh zatsinzwe mu bice bimwe by’iyi ntambara.
Mu minsi ishize, amakuru yatangajwe na Reuters yavuze ko Umwami w’Ikamba wa Saudi Arabia, Mohammed bin Salman, yasabye Perezida Donald Trump ubufasha bwa gisirikare bwo guhangana n’Abahuti.
Washington ariko ntiyemeye ko ingabo zayo zitangira ibitero bitaziguye muri Yemen, ahubwo yemeye gukomeza gutanga ubufasha bw’amakuru y’ubutasi n’ubundi bufasha mu bijyanye no gutera ibitero.
Trump na Vance na bo bemeye ko hari itumanaho n’Abahuti
Perezida Donald Trump aherutse kuvuga ko Abahuti bavuganye n’ubuyobozi bwe, basaba ko Amerika itivanga mu ntambara yo muri Yemen.
Visi Perezida wa Amerika, JD Vance, na we yavuze ko ubuyobozi bwa Amerika bukomeje kuvugana n’Abahuti mu buryo butaziguye, nubwo atigeze atangaza birambuye ibikubiye muri ibyo biganiro.
Ibi biganiro bishya by’i Muscat bigaragaza ko, nubwo Amerika yashyize Abahuti ku rutonde rw’imiryango y’iterabwoba mu 2025, Washington ikomeje gukoresha inzira za dipolomasi mu gushaka kugabanya ibitero no kurinda umutekano w’ubwikorezi bwo mu Nyanja Itukura.
Reuters ivuga ko ibiganiro nk’ibi byabaye kimwe mu byagejeje ku masezerano y’agahenge hagati ya Amerika n’Abahuti muri Gicurasi 2025.
Kugeza ubu, nta ruhande rwatangaje ko ibyo biganiro by’i Muscat byabyaye amasezerano mashya cyangwa ko byahinduye ku mugaragaro imiterere y’imirwano ikomeje kubera muri Yemen.
Rwandatribune.rw