Ikibazo cy’umupadiri uvugwaho kuba yarabyaye umwana, ndetse hakavugwa n’amakuru y’indezo, cyongeye kuvugisha benshi nyuma y’ikiganiro cy’Isezerano TV cyagarutse kuri iki kibazo.
Iki kibazo cyakwirakwiye cyane ku mbuga nkoranyambaga, aho havuzwe ibirego birebana n’umupadiri ndetse n’ikibazo cy’indezo.
Muri ibyo biganiro hanagaragajwe izina rya Antoine Cardinal Kambanda, Arkiyepiskopi wa Kigali, ibintu byatumye havuka ibibazo byinshi ku ruhare yaba afite muri iki kibazo.
Gusa, kugeza ubu, nta nyandiko y’urukiko cyangwa icyemezo cy’urwego rubifitiye ububasha Rwanda Tribune yabashije kubona cyemeza ko Cardinal Kambanda yategetswe kwishyura indezo.
Ibyo umupadiri ashinjwa
Amakuru ari gukwirakwira avuga ko hari umupadiri ushinjwa kuba yarabyaye umwana.
Iki kirego, iyo cyaba gihamye, cyaba gifite uburemere bwihariye kubera amahame agenga ubuzima bw’abapadiri ba Kiliziya Gatolika, biyemeza kubaho mu busugi.
Ariko kandi, kuba umuntu ashinja undi kuba se w’umwana ntibihita bivuga ko ububyeyi bwemejwe.
Mu gihe impande bireba zitavuga rumwe ku bijyanye n’ububyeyi, hakenerwa ibimenyetso bishobora kwemeza uwo mwana ndetse n’umuntu ushinjwa kuba se. Ibyo bishobora gukemurwa n’inzego zibifitiye ububasha.
Ikindi gice cy’iki kibazo ni icy’indezo, ari yo nshingano umubyeyi agira yo gutunga no kwita ku mwana.
Iyo hari impaka ku muntu ugomba gutanga indezo, ikibazo gishobora kugera mu nzego z’ubutabera kugira ngo harebwe ububyeyi ndetse n’inshingano z’umuntu ugomba gutanga iyo ndezo.
Ni yo mpamvu kuba mu biganiro havugwa “ikibazo cy’indezo” bidahagije kugira ngo hanzurwe ko urukiko rwamaze gutegeka umuntu runaka kuyishyura.
Izina rya Cardinal Kambanda ryinjiye rite muri iki kibazo?
Iki ni kimwe mu bice bikomeje kutagira ibisobanuro bihagije.
Isezerano TV ryavuze izina rya Cardinal Kambanda mu kiganiro cyagarukaga kuri iki kibazo. Ibi byatumye bamwe bibaza niba yaba afite uruhare rutaziguye mu kibazo cy’indezo.
Nyamara, kugeza ubu, Rwanda Tribune ntiyabonye icyemezo cy’urukiko, inyandiko y’urundi rwego rubifitiye ububasha cyangwa itangazo rya Arkidiyosezi ya Kigali risobanura ko Cardinal Kambanda ari we wategetswe gutanga indezo.
Ibi bivuze ko bidakwiye kuvugwa nk’ukuri kwemejwe ko Arkiyepiskopi wa Kigali ari we uri inyuma y’iki kibazo cyangwa ko ari we wategetswe kwishyura indezo, mu gihe nta nyandiko ibihamya yashyizwe ahagaragara.
Kiliziya Gatolika yo ibivugaho iki?
Kugeza ubu, nta tangazo rya Arkidiyosezi ya Kigali Rwanda Tribune yabonye risubiza mu buryo burambuye ibirego byavuzwe muri icyo kiganiro.
Arkidiyosezi ikomeje gutangaza ibikorwa bitandukanye bya Kiliziya ndetse n’ibikorwa bya Cardinal Kambanda, ariko ibyo ubwabyo ntibishobora gufatwa nk’igihamya cyo kwemeza cyangwa guhakana ibirego biri kuvugwa.
Iki kibazo gikomeje kuvugisha benshi kubera ko kirimo ibintu bibiri bikomeye: ububyeyi bw’umwana n’inshingano zo kumutunga, ndetse n’ibirego bireba umupadiri.
Ariko ku rundi ruhande, amakuru nk’aya asaba ubushishozi kuko ikirego kidahita gihinduka ukuri kwemejwe n’urukiko.
By’umwihariko, iyo ikibazo kirebana n’umwana, amakuru atagenzuwe ashobora kugira ingaruka ku mwana ubwe, ku muryango ndetse no ku muntu uvugwaho kuba se.
Kugeza ubu, Rwanda Tribune ntiyashoboye kwigenga kwemeza ukuri kw’ibirego bivugwa, yaba ku bijyanye n’ububyeyi bw’umwana cyangwa ku bijyanye n’indezo bivugwa ko yaba yarategetswe gutangwa.
Inkuru nshya cyangwa ibisobanuro biturutse ku nzego zibifitiye ububasha bishobora gutanga umucyo ku by’ukuri biri inyuma y’iki kibazo.
Mwizerwa Ally
Rwandatribune.rw
