
Ese koko bivuze ko 95% by’abagabo bo muri Uganda barera abana batari ababo?
Mu minsi ishize, amagambo yavuzwe n’umwe mu bayobozi muri Uganda avuga ko 95% by’ibizamini bya ADN byakozwe byagaragaje ko abagabo batari bo babyeyi b’abana bareraga yakwirakwiye ku mbuga nkoranyambaga, atera impaka n’ibibazo byinshi.
Icyo ayo makuru ashingiyeho
Aya magambo yavuzwe n’umwe mu bayobozi muri guverinoma ya Uganda, wavuze ko mu bagabo bagiye kwipimisha ADN kubera ko bari bafite impungenge cyangwa bakeka ko abana atari ababo, hafi 95% by’ibisubizo byagaragaje ko atari bo babyeyi b’abo bana.
Icyakora, nta bushakashatsi bwa leta cyangwa ubw’ikigo cyigenga bwatangajwe bugaragaza ko uwo mubare uhagarariye abaturage bose ba Uganda.
Kuki uwo mubare utagomba gufatwa nk’uw’abaturage bose?
Abahanga mu mibare bavuga ko iyo abantu bapimwa ari abafite impamvu zo gushidikanya gusa, ibisubizo ntibishobora gukoreshwa mu kuvuga uko abaturage bose bahagaze.
Mu yandi magambo, abagabo bajya gukora ibizamini bya ADN akenshi baba basanzwe bafite amakenga kw’isano bafitanye n’abana babo, bityo amahirwe yo kubona ibisubizo bitandukanye aba ari menshi kurusha iyo hapimwa abaturage batoranyijwe mu buryo bw’ubushakashatsi.
Ubushakashatsi butandukanye bwakorewe mu bihugu byinshi bwerekana ko igipimo cy’ababyeyi batari bo babyeyi b’ukuri ariko batabizi kiri hasi cyane, kikaba kiri hagati ya 1% na 4% mu baturage muri rusange, nubwo gishobora kuzamuka mu matsinda y’abantu basabye ibipimo kubera gushidikanya.
Impaka ku mbuga nkoranyambaga
Nyuma y’itangazwa ry’ayo magambo, abantu benshi bayafashe nk’aho asobanura ko abagabo 95% bo muri Uganda barera abana batari ababo. Abasesenguzi bavuga ko iyo ari imyumvire itari yo, kuko imibare yaturutse ku itsinda rito ry’abantu bahisemo kwipimisha kubera impamvu zihariye.
Hari n’abasabye ko ubuyobozi bwa Uganda butangaza imibare irambuye, harimo umubare w’abapimwe, uburyo batowe n’aho ibizamini byakorewe, kugira ngo abaturage basobanukirwe neza n’icyo uwo mubare usobanura.
Icyo bisobanuye
Kugeza ubu, nta bimenyetso bihamya ko 95% by’abagabo bose bo muri Uganda barera abana batari ababo. Ahubwo, uwo mubare uvugwa werekeye gusa ku bagabo bahisemo gukora ibizamini bya ADN kubera ko bari basanzwe bafite amakenga ku bubyeyi bw’abo bana.
Ibi bituma impuguke zisaba kwitondera uburyo imibare nk’iyi isobanurwa, kugira ngo itagira ingaruka zo kuyobya rubanda cyangwa guteza amakimbirane mu miryango.
Ubwanditsi