Mu gihe umugabane wa Afurika ukomeje guhura n’ibibazo bitandukanye by’umutekano na politiki, Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU) uritegura guteranira i Luanda muri Angola, mu nama idasanzwe igamije gushimangira uburyo bwo gukumira, gucunga no gukemura amakimbirane ku mugabane.
Nk’uko byatangajwe n’Ubuyobozi bushinzwe Itangazamakuru n’Itumanaho muri Komisiyo ya AU, ndetse n’umwanzuro w’inama ya 46 y’Umuryango w’Afurika y’Amajyepfo (SADC), ku wa 29 na 30 Kanama 2026, i Luanda hazateranira inama ebyiri zikomeye za AU.
Ku wa 29 Kanama hazaba Inama idasanzwe ya 26 y’Inama y’Abaminisitiri ba AU, naho ku wa 30 Kanama hakaba Inama idasanzwe ya 21 y’Inteko Rusange ya AU.
Izi nama zizaba mu gihe isi muri rusange iri mu mpinduka zikomeye, aho ubushyamirane hagati y’ibihugu bikomeye bukomeje kwiyongera ndetse n’ubufatanye mpuzamahanga bukagenda bugabanuka.
Abitabiriye inama bazibanda ku kibazo cy’ingenzi cy’uko Afurika yarushaho kunoza uburyo bwayo bwo gukumira amakimbirane, gucunga ibibazo by’umutekano no gushaka ibisubizo birambye ku ntambara n’amakimbirane bikomeje kugaragara mu bice bitandukanye by’umugabane.
Angola izakira izi nama mu gihe iri mu bihugu bigize Biro iyoboye AU, iyobowe na Burundi.
Afurika ikomeje guhura n’amakimbirane
Kuva mu karere ka Sahel kugera mu Ihembe rya Afurika, mu Karere k’Ibiyaga Bigari no mu bice bimwe bya Afurika yo Hagati, intambara, urugomo rushingiye ku makimbirane hagati y’amatsinda, ibibazo bya politiki ndetse n’inzibacyuho z’ubutegetsi zidafite umutekano bihangayikishije ibihugu byinshi.
Muri iki gihe, hanateganyijwe gushyirwa mu bikorwa urupapuro rw’ibikorwa rugena ibyihutirwa mu gukemura ibibazo by’umutekano.
Rwibanda ku guhuza ibikorwa no gutanga ubufasha bufite umurongo uhamye, isesengura rya politiki, ibibazo bya gisirikare n’umutekano, korohereza ibikorwa by’ubutabazi, kugirana ibiganiro n’amatsinda yitwaje intwaro, ubufatanye mu bukungu bw’akarere ndetse no gucunga umutungo kamere.
Urwo rupapuro rw’ibikorwa runashyira imbere ubwiyunge, uruhare rwa sosiyete sivile ndetse n’uruhare rw’urubyiruko n’abagore mu gushakira umugabane amahoro arambye.
AU ishaka guhuza imbaraga mu gukemura ikibazo cy’Ibiyaga Bigari
Intego y’iyi gahunda ni ugukomeza guhuza ibikorwa hagati y’Itsinda ry’Abahuza n’Urwego Rwigenge Ruhuriweho (IJS), kugira ngo bifashe umuhuza wa AU, bishimangire ishyirwa mu bikorwa ry’imyanzuro yamaze gufatwa ndetse binahuze neza inzira z’ibiganiro bya Washington na Doha.
Iyi gahunda iteganya ibikorwa ku nzego zitandukanye, guhera kuri politiki n’ubuhanga kugeza ku bikorwa bifatika bigomba gukorerwa ku butaka.
Komisiyo ya AU na Togo, igihugu cyahawe inshingano zo kuba umuhuza wa AU mu kibazo gihanganishije Kinshasa na Kigali mu Karere k’Ibiyaga Bigari, na byo biri mu buryo butandukanye bwo gukurikirana no gusuzuma ibikorwa by’ibiganiro n’amasezerano bifitanye isano n’inzira za Washington na Doha.
Nubwo hari izi mbaraga, Afurika iracyagaragaza imbogamizi mu kugira uruhare rufatika kandi ruyoboye mu gukemura ibibazo by’umutekano bikomeje kuyihungabanya.
Luanda itegerejwemo umusaruro ufatika
Inama zizabera i Luanda zitezweho gutanga imbaraga nshya muri politiki ya Afurika yo gukumira, gucunga no gukemura amakimbirane.
Ikibazo gikomeye kizaba kitari amagambo cyangwa imyanzuro gusa, ahubwo ari uguhindura ubushake bwa politiki bukaba ibikorwa bifatika, bifasha kumenya hakiri kare ibibazo bishobora kuvamo intambara, kongera ubushobozi bw’ubuhuza no guha AU umwanya ukomeye mu gushakira ibisubizo amakimbirane akomeje kwibasira umugabane.
Rwandatribune.rw