Intumwa z’Itsinda ry’Abahuza ry’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU), ziyobowe na Madamu Sahle-Work Zewde, wahoze ari Perezida wa Ethiopia akaba na Visi Perezida w’iri tsinda, zagiriye ibiganiro i Goma ku wa 5 Ukwakira 2026, mu rwego rwo gushyigikira inzira y’ibiganiro by’amahoro bya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) iyobowe na AU.
Muri iri tsinda kandi harimo Uhuru Kenyatta, wahoze ari Perezida wa Kenya, na Mokgweetsi Masisi, wahoze ari Perezida wa Botswana.
Izi ntumwa zagiranye ibiganiro n’abahagarariye Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye rishinzwe kubungabunga amahoro muri RDC (MONUSCO), Ibiro by’Umuryango w’Abibumbye bishinzwe guhuza ibikorwa by’ubutabazi (OCHA), Komite Mpuzamahanga y’Umuryango utabara imbabare (ICRC), uburyo bwagutse bwo kugenzura iyubahirizwa ry’amasezerano y’umutekano (EJVM+), ndetse n’abahagarariye ihuriro Alliance Fleuve Congo/M23 (AFC/M23).
Ibiganiro byabaye umwanya wo kumva ibitekerezo by’abagize uruhare muri gahunda y’amahoro, gusuzuma uko umutekano n’ubutabazi bihagaze, ndetse no kurebera hamwe ingamba zakwifashishwa mu kongera icyizere hagati y’impande.
Itsinda ry’Abahuza ryashimangiye ko amahoro arambye ashingira ku biganiro bya politiki, risaba impande bireba gukomeza kugira uruhare mu biganiro bya Doha mu bwitange no mu bwizerwe.
Ryanasabye ko amasezerano yo guhagarika imirwano yubahirizwa mu buryo bwuzuye, impande zose zigafatanya n’inzego zishinzwe kugenzura iyubahirizwa ryayo, ndetse zikirinda ibikorwa bishobora kubangamira inzira y’amahoro.
Iri tsinda kandi ryagaragaje ko hakenewe ingamba zihutirwa zo kurinda abasivile, cyane cyane abagore n’abakobwa, no gukumira ihohoterwa rishingiye ku gitsina n’irikorerwa umuntu hashingiwe ku gitsina cye.
Ryashimangiye kandi ko hakwiye kubaho uburyo bwo kubazwa inshingano ku bantu bakoze cyangwa bagize uruhare mu bikorwa binyuranyije n’amategeko.
Ku bijyanye n’ubutabazi, Itsinda ry’Abahuza ryasabye ko ibikorwa by’ubutabazi byemererwa kugera ku babukeneye mu buryo bwizewe kandi butabangamiwe.
Ryanasabye ko serivisi z’ingenzi, amashuri n’ibindi bikorwa by’ibanze bikomeza kurindwa.
Iri tsinda ryongeye gushimangira ko ryiyemeje kubahiriza ubusugire, ubumwe n’ubwigenge bw’ubutaka bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, risobanura ko ibyo byiyemezo bigomba kugaragarira mu mpinduka zifatika ku buzima bw’abaturage bo mu bice byibasiwe n’amakimbirane.
Itsinda ry’Abahuza ryatangaje ko rizageza ibyavuye muri ibi biganiro ku Muhuza w’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe ndetse no kuri Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, rikazakomeza ibiganiro n’impande bireba mu rwego rwo gushimangira kurindwa kw’abasivile, kubaka icyizere no guteza imbere inzira y’amahoro.
Rwandatribune.rw