Kuva ku wa Gatandatu, tariki ya 10 Ukwakira 2026, ku mipaka ya Petite Barrière na Grande Barrière ihuza umujyi wa Goma muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) n’uwa Gisenyi mu Rwanda, hatangiye kubahirizwa amabwiriza mashya agenga abambuka.
Nubwo inzego zibishinzwe zitaragira icyo zibitangazaho ku mugaragaro, amakuru aturuka ahantu hatandukanye avuga ko ashobora kuba ajyanye no gukumira ikwirakwira rya Ebola.
Aya mabwiriza yateje impungenge bamwe mu batuye i Goma, batinya ko umujyi wabo ushobora kongera guhura n’ingaruka zo gukumirwa ku mipaka.
Amakuru yakusanyijwe ku Cyumweru, tariki ya 11 Ukwakira, agaragaza ko hari abagenzi basubijwe inyuma ku wa Gatandatu, mu gihe abandi basabwe kubahiriza ibisabwa bishya kugira ngo bemererwe kwambuka.
Amakuru aturuka ahantu hatandukanye avuga ko Abanyekongo batagihabwa uburenganzira bwo kurara mu Rwanda, keretse abafite ibyangombwa bibemerera kuhatura. Ku rundi ruhande, Abanyarwanda bo bemerewe kujya i Goma, ariko ntibemererwe kuharara.
Abakora ibikorwa by’ubutabazi n’abandi bagenzi bamwe na bamwe bo baracyemerewe kwambuka, ariko bagomba kuba bafite ibyangombwa bisabwa bibemerera gukora urwo rugendo.
Izi mpinduka zibaye nyuma y’uko mu minsi ishize hagaragaye ibibazo bya Ebola mu gace k’ubuvuzi ka Kayna, mu majyepfo y’akarere ka Lubero, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru.
Gusa, mu gihe inzego zibishinzwe zitaratangaza ku mugaragaro impamvu y’aya mabwiriza, ntibiramenyekana neza niba koko agamije gukumira ikwirakwira rya Ebola.
Aya mabwiriza yongeye kuzamura impungenge mu batuye i Goma, bibuka ingamba zari zarafashwe ku mupaka w’u Rwanda na RDC hagati ya Gicurasi na Nyakanga 2026.
Kuva ikibuga cy’indege cya Goma gifunzwe, umupaka uhuza uyu mujyi n’u Rwanda wabaye imwe mu nzira z’ingenzi zifasha abawutuye kugera mu bihugu byo muri Afurika y’Iburasirazuba.
Uyu mupaka kandi ufite uruhare rukomeye mu bucuruzi hagati ya Goma na Gisenyi, aho imiryango myinshi ku mpande zombi z’umupaka ikura imibereho mu bikorwa byambukiranya imipaka.
Abaturage batinya ko gukaza amabwiriza yo kwambuka bishobora kubangamira ingendo z’abagenzi, bikadindiza n’ubucuruzi busanzwe bukorerwa hagati y’iyi mijyi yombi.
Bakomeje gutegereza ibisobanuro by’inzego zibishinzwe ku mpamvu y’izi ngamba, abo zigenewe ndetse n’igihe zizamara.
Ku wa Kane, tariki ya 2 Nyakanga 2026, imipaka ihuza Goma na Gisenyi yari yongeye gufungurwa nyuma y’iminsi 47 ifunze mu rwego rwo gukumira Ebola.
Icyo gihe, inzego zibishinzwe zari zasobanuye ko gufungura iyo mipaka byashingiye ku kuba nta zindi ndwara za Ebola zari zikemejwe mu mujyi wa Goma.
Nubwo urujya n’uruza rwari rwongeye gusubukurwa, abambukaga basabwaga gukomeza kubahiriza igenzura ry’ubuzima, ingamba zo kwirinda ubwandu no gukurikiranira hafi uko icyorezo gihagaze.
Kugeza ubu, nta tangazo ryemewe riratangazwa risobanura mu buryo burambuye impamvu, imiterere n’igihe aya mabwiriza mashya azamara.
Rwandatribune.rw
