Kinshasa — 2 Nzeri 2026
Umugambi wa Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Félix-Antoine Tshisekedi, wo gutangiza ibiganiro by’igihugu bigamije ubumwe n’ubwiyunge umaze guhura n’imbogamizi za politiki, mbere y’uko utangira ku buryo bwuzuye.
Tshisekedi yatangaje ko ibi biganiro bizamara igihe kitarenze amezi atatu, bikazabanza kubera mu ntara 26 z’igihugu, abaturage bakagira uruhare mu gutanga ibitekerezo, mbere y’uko bisozwa ku rwego rw’igihugu i Kinshasa.
Perezida avuga ko intego ari ugushakira igihugu ibisubizo ku bibazo bya politiki, umutekano n’imiyoborere, ndetse no kongera kubaka ubumwe bw’Abanye-Congo.
Ariko iyi gahunda yatangiye kugonga ikibazo gikomeye: ukutizerana kwa bamwe mu banyapolitiki.
Opozisiyo iracyashidikanya
Ihuriro C64, rihuza amashyaka atavuga rumwe n’ubutegetsi, ryamaganye gahunda ya Tshisekedi, rivuga ko ibiganiro by’igihugu bigomba gutegurwa no kwemeranywaho n’impande zose.
Abatavuga rumwe n’ubutegetsi bafite impungenge ko ibiganiro bishobora gukoreshwa mu nyungu za politiki z’ubutegetsi, cyane cyane mu gihe muri RDC hakomeje impaka ku cyerekezo cya politiki y’igihugu n’ivugururwa ry’Itegeko Nshinga.
Ibi bituma gahunda yari igamije guhuza Abanye-Congo itangira ihura n’ikibazo cy’icyizere.
Ku rundi ruhande, ishyaka rya Tshisekedi, UDPS, rishyigikiye gahunda y’ibiganiro, rivuga ko ari amahirwe yo guhuriza hamwe Abanye-Congo no gushakira igihugu ibisubizo by’ibibazo bimaze igihe.
Abandi banyapolitiki bari ku ruhande rw’ubutegetsi na bo bashimye uburyo ibiganiro biteganyijwe gutangirira mu ntara, bavuga ko biha abaturage uruhare mu gutanga ibitekerezo ku bibazo bibareba.
Tshisekedi akomeza gushimangira ko ibiganiro bitagamije kugabana imyanya y’ubutegetsi, ahubwo ko bigomba kwibanda ku mpamvu z’ibibazo byugarije igihugu no gushaka ibisubizo birambye.
AFC/M23: ikibazo gikomeye ku biganiro
Ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC ni kimwe mu bizagora iyi gahunda.
Tshisekedi yavuze ko imitwe yitwaje intwaro, cyane cyane AFC/M23, itazitabira ibiganiro by’igihugu nk’impande za politiki. Ku kibazo cyayo, Kinshasa ivuga ko inzira y’ibiganiro bya Doha ari yo igomba gukomeza gukemura amakimbirane hagati y’ubutegetsi n’AFC/M23.
Ibi bizakomeza guteza impaka ku buryo ikibazo cy’intambara yo mu burasirazuba bwa RDC cyakemurwa, mu gihe umwe mu bafite uruhare rukomeye muri iyo ntambara atazaba ahagarariwe muri ibyo biganiro.
Icyizere ni cyo kizagena umusaruro
Kuri ubu, ikibazo ntabwo ari ukumenya niba RDC ikeneye ibiganiro. Ibibazo by’umutekano, politiki n’ubwiyunge bimaze igihe bisaba ko impande zitandukanye zicarana.
Ikibazo gikomeye ni uburyo ibiganiro bizategurwa, abazabigiramo uruhare n’icyizere impande zose zizagira ku myanzuro yabyo.
Niba opozisiyo ikomeje kubyanga, AFC/M23 ntigire uruhare muri gahunda nk’umutwe wa politiki, ndetse n’andi matsinda akomeza kugira impungenge ku buryo ibiganiro byateguwe, gahunda ya Tshisekedi ishobora kugira ikibazo cyo kubona ubwumvikane yari igamije kubaka.
Kuri Perezida Tshisekedi, ikizamini cya mbere ntikizaba gusa gutangiza ibiganiro, ahubwo kizaba ukwemeza abatavuga rumwe na we ko iyi gahunda ari iy’igihugu cyose, atari igikoresho cya politiki y’ubutegetsi buriho.
Mwizerwa Ally
Rwandatribune.rw
