Abanyarwanda 406 bari bamaze imyaka baba mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, batahutse mu Rwanda, bavuga ko ibinyoma babwirwaga ku mutekano w’u Rwanda ari byo byatumaga batinya gutaha.
Aba Banyarwanda, barimo abagabo 33, abagore 97 n’abana 276 bo mu miryango 125, bakiriwe ku mupaka wa Grande Barrière mu Karere ka Rubavu, bahita bajyanwa mu Kigo cy’Inzibacyuho cya Nyarushishi mu Karere ka Rusizi.
Bamwe mu batahutse bavuga ko bari barabwiwe ko umuntu wese ugarutse mu Rwanda ahita yicwa, ibintu bavuga ko byatumye batinya gutaha imyaka myinshi.
Twubahane Phenias w’imyaka 43, ukomoka muri Gaseke, wahoze mu gace ka Masisi muri RDC, yavuze ko yari amaze igihe kinini ataha kubera amakuru y’ibinyoma yabwirwaga ku Rwanda.
Yasize muri RDC umugore utwite n’abana babiri, avuga ko namara kubona ibyangombwa byose azabatumaho kugira ngo babane mu mutekano.
Undi mutahuke witwa Sekabuhoro Leonard, wahoze muri Rutshuru, yavuze ko yavuye mu Rwanda mu 1994, akomoka muri Komini Nkuri, ahahoze ari muri Perefegitura ya Ruhengeri.
Avuga ko kimwe mu byatumye amara imyaka myinshi muri Congo ari amakuru yabwirwaga n’abarwanyi ba FDLR, bababwiraga ko u Rwanda rutekanye atari ukuri kandi ko nibataha bazicwa.
Ati: “FDLR yatubwiraga ko tuba turetse gutaha ko izafata igihugu ikadutyura, ndetse ko uhungutse ugeze mu Rwanda wese yicwa. Natwe tugira ubwoba bituma tudataha.”
Sekabuhoro avuga ko nyuma yo kuganirizwa n’umuturanyi we wamushishikarije gutaha, yafashe icyemezo cyo kugaruka mu Rwanda.
Yavuze kandi ko ubuzima bwo mu mashyamba bwari bugoye, ku buryo imirire mibi yatumye arwara ndetse akabyimba ibirenge. Yongeyeho ko n’ibyo bahingaga byajyaga bisahurwa n’abarwanyi ba FDLR.
Amaze kugera mu Rwanda, avuga ko yasanze ibyo yabwirwaga bitandukanye n’ukuri, kuko yakiriwe neza kandi agasanga igihugu gifite amahoro.
Yasabye abandi Banyarwanda bagisigaye mu mashyamba ya RDC gutinyuka bagataha, bakagaruka mu gihugu cyabo.
Umuyobozi w’Akarere ka Rubavu, Mulindwa Prosper, yavuze ko u Rwanda ruhangayikishijwe n’Abanyarwanda bagifashwe bugwate na FDLR, ashimangira ko abatahutse batazatereranwa.
Yababwiye ko bazahabwa ubufasha bubafasha kongera kwiyubaka no gutangira ubuzima bushya, ndetse bagahuzwa na gahunda zitandukanye zigamije kuzamura imibereho y’abaturage.
Ati: “Mwinjiye mu gihugu cyiza cy’isezerano ryanyu. Mugire uruhare mu gucyura bagenzi banyu basigaye mu mashyamba ya Congo bazane abana bige.
Iyo twumvise abaturage bacu bari mu buhunzi biratubabaza. Ntabwo muzongera guhunga ukundi, kuko igihugu cyanyu mugifitemo uburenganzira.”
Yongeyeho ko abatahutse bazafashwa kubona amahirwe yo kwiteza imbere, harimo gahunda nka Girinka n’izindi zigamije gufasha abaturage kwivana mu bukene.
Mu gihe abatahutse bategereje gusubizwa mu buzima busanzwe, bahabwa ubufasha bw’ibanze.
Umuntu mukuru uretse imyaka 18 ahabwa amadolari ya Amerika 188, mu gihe uri munsi y’imyaka 18 ahabwa amadolari 113.
Buri mutahutse kandi ahabwa ibiribwa by’ibanze bifite agaciro k’amafaranga y’u Rwanda 45,000, mu rwego rwo kumufasha gutangira ubuzima bushya nyuma yo kuva muri Transit Center.
Rwandatribune.rw