Ibinyamakuru byo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) byibanze ku ngingo ebyiri zikomeye kuri uyu wa Mbere tariki ya 31 Kanama 2026: ikiganiro cy’igihugu Perezida Félix Tshisekedi yatangaje ndetse n’uruzinduko rwe mu gice cya Grand Kasaï, aho yasuye umujyi wa Mbuji-Mayi.
Ibitangazamakuru byibanze cyane ku buryo iki kiganiro cy’igihugu kizategurwa, abazacyitabira, ibyo abaturage n’abanyapolitiki bagitezeho, ndetse n’ibibazo by’ubukungu n’imibereho abaturage bo muri Grand Kasaï bahanganye na byo.
Ikiganiro cy’igihugu gikomeje guteza impaka
Ikinyamakuru Le Phare cyasesenguye cyane itangazo rya Perezida Tshisekedi ku bijyanye n’ikiganiro cy’igihugu, kigaragaza ko uburyo giteganyijwe butandukanye n’ibindi biganiro bya politiki byagiye bikorwa muri RDC.
Iki kinyamakuru cyagarutse cyane ku kuba hatarateganywa igabana ry’imyanya y’ubuyobozi nyuma y’ikiganiro. Le Phare ivuga ko ibi bishobora kubabaza bamwe mu banyapolitiki bari biteze ko iki kiganiro cyarangira habayeho guhindura cyangwa kugabana imyanya mu nzego z’ubuyobozi bwa Leta.
Iki kinyamakuru kandi cyagereranyije iki gikorwa n’ibindi biganiro bya politiki byabaye muri RDC, aho uburyo bwiswe “composantes” na “entités” bwagiye butuma abanyapolitiki batandukanye babona imyanya mu nzego z’igihugu batabanje kunyura mu matora.
Naho Congo Nouveau yagarutse ku bitekerezo by’uwahoze ari Minisitiri w’Intebe, Adolphe Muzito, uvuga ko ikiganiro cy’igihugu kigomba kwibanda ku nkingi eshatu: politiki, ubukungu n’umutekano.
Iki kinyamakuru kandi cyagarutse ku myumvire y’ihuriro ry’abatavuga rumwe n’ubutegetsi, Article 64, risanzwe rizwi nka C64, rivuga ko iki kiganiro gishobora kuba ari inama yo kugisha inama aho imyanzuro imwe yaba yarateguwe mbere.
Tshisekedi yashyizeho imirongo atemera kurengwa
La Tempête des Tropiques yo yibanze ku byo Perezida Félix Tshisekedi yavuze ko bidashobora kuganirwaho muri icyo kiganiro.
Muri byo harimo kwanga ko habaho imbabazi ku byaha by’intambara ndetse n’ibikorwa bya jenoside mu rwego rw’ikiganiro cy’igihugu.
Ibi bikomeje guteza impaka mu banyapolitiki, cyane cyane ku bijyanye n’uburyo bwo gushaka umuti w’ibibazo by’umutekano n’amakimbirane amaze igihe mu gihugu.
Abazitabira ikiganiro na bo bateza impaka
Mu bitangazamakuru byo kuri internet, ikibazo cy’abazitabira ikiganiro cy’igihugu na cyo kiri mu byibandwaho.
Actualité.cd yatangaje ko Umuryango w’Urubyiruko rushinzwe Amahoro n’Ubwiyunge, Jeunesse pour la Paix et la Réconciliation (JPR), wasabye abanyamuryango ba C64 kwitabira iki kiganiro cy’igihugu.
Ku rundi ruhande, 7sur7.cd yatangaje imyitwarire ya Jean-Marc Kabund, wanenze isesengura Perezida Tshisekedi yakoze ku bibazo n’intege nke by’inzego za Leta, ndetse anenga uburyo Perezida yatanze nk’umuti w’ibyo bibazo.
Naho Agence Congolaise de Presse (ACP) yibanze ku ruhare rw’amahanga muri iki gikorwa, ivuga ko i Washington hagaragaye ikimenyetso gishyigikira ikiganiro kirimo impande zose.
Uruzinduko rwa Tshisekedi i Mbuji-Mayi rwibandwaho ku bukungu
Ibinyamakuru byo muri RDC kandi byagarutse ku ruzinduko rwa Perezida Félix Tshisekedi mu gice cya Grand Kasaï, by’umwihariko mu mujyi wa Mbuji-Mayi.
La Tempête des Tropiques yagarutse ku buryo Perezida Tshisekedi yakiriwe ubwo yari yitabiriye umuhango wo gutaha no gutangiza ibikorwa by’itorero, ndetse inavuga ku mishinga y’ibikorwa remezo yasuye.
Muri iyo mishinga harimo imirimo yo ku kibuga cy’indege ndetse no kuvugurura imihanda yo muri uwo mujyi.
Grand Kasaï yasabye gahunda ihuriweho y’iterambere
ACP yo yibanze ku busabe bwashyikirijwe Perezida Tshisekedi bwo gushyiraho gahunda ihuriweho y’iterambere n’inganda muri Grand Kasaï.
Iyo gahunda yibanda ku guteza imbere umuriro w’amashanyarazi, imihanda, ubuhinzi n’inganda, hagamijwe guteza imbere ubukungu, guhanga imirimo no kuzamura imibereho y’abaturage.
Mu muhango w’idini wabereye i Mbuji-Mayi, Musenyeri Emmanuel Kasanda yasabye ko imishinga y’iterambere yashyirwa mu bikorwa iba ifite gahunda isobanutse, ikagira ingengo y’imari, igihe ntarengwa cyo kuyishyira mu bikorwa ndetse n’uburyo bwo gukurikirana uko igenda.
Abaturage bahanganye n’izamuka ry’ibiciro
Ku rundi ruhande, 7sur7.cd yagaragaje ibibazo by’ubukungu abaturage bo muri Mbuji-Mayi bahura na byo.
Iki kinyamakuru cyagarutse ku busabe bwa Musenyeri Kasanda bujyanye n’izamuka ry’ibiciro by’ibikoresho by’ubwubatsi.
Muri Mbuji-Mayi, umufuka wa sima urenga amadolari 20 y’Amerika, ibintu bigora abaturage n’abashaka kubaka cyangwa guteza imbere ibikorwa byabo.
Uruzinduko rwa Tshisekedi muri Grand Kasaï rero rukomeje guteza ibiganiro ku bibazo by’iterambere, ibikorwa remezo, umuriro w’amashanyarazi, imihanda, inganda n’izamuka ry’ibiciro, mu gihe abaturage bategereje ko Leta ishyira mu bikorwa imishinga ishobora guhindura imibereho yabo.
Rwandatribune.rw