Amakuru avuga ko Gen Laurent Nkunda, wahoze ayobora umutwe wa CNDP, ashobora kuba yongeye kugira uruhare mu bikorwa bya gisirikare n’ibya politiki bijyanye n’umutwe wa Front pour la Refondation de la Nation (FRN), ufitanye isano n’uwahoze ari Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Joseph Kabila Kabange.
Amakuru ataremezwa n’inzego zibifitiye ububasha avuga ko Nkunda yaba yarahawe inshingano zo kugira inama Kabila ku bijyanye n’umutekano, mu gihe ibikorwa byo kubaka FRN bikomeje kuvugwa mu burasirazuba bwa Congo.
Amakuru atangazwa na Rwanda Tribune, ashingiye ku bantu batandukanye bavuga ko bazi ibiri kubera mu mpande zirebwa n’iki kibazo, avuga ko uyu mujenerali yaba yaritabiriye inama zimaze iminsi zibera i Goma, zigamije gushyiraho no gutegura ibikorwa bya FRN.
Umwe mu bantu begereye inzego z’ubutasi za DEMIAP i Kinshasa, utifuje ko amazina ye atangazwa, yabwiye Rwanda Tribune ko ubutegetsi bwa Congo bufite amakuru ajyanye n’uruhare Nkunda yaba afite muri izo nama.
Uyu muntu avuga ko amakuru yageze ku ruhande rwa Kinshasa agaragaza ko Nkunda yaba yarahawe inshingano nshya mu bijyanye n’umutekano, nubwo kugeza ubu nta tangazo ryemewe rya FRN cyangwa irya Joseph Kabila rirabishyigikira.
Laurent Nkunda ni muntu ki?
Laurent Nkunda Batware, uzwi nka Gen Laurent Nkunda, yavukiye muri Teritwari ya Rutshuru, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, mu 1967. Yize ibijyanye na psikoloji muri Kaminuza ya Kisangani, nyuma akora akazi ko kwigisha mbere yo kwinjira mu bikorwa bya gisirikare.
Yagize uruhare mu ntambara zitandukanye zabereye muri Congo, zirimo izo mu myaka ya za 1990, ndetse aza kuba umwe mu bayobozi bakomeye b’umutwe wa Rassemblement Congolais pour la Démocratie-Goma (RCD-Goma).
Mu 2004, ingabo zari ziyobowe na Nkunda zafashe umujyi wa Bukavu, mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, mu gihe cy’intambara zaberaga mu burasirazuba bwa Congo.
Mu 2006, yashinze umutwe wa Congrès national pour la défense du peuple (CNDP), awuyobora mu mirwano n’ingabo za Leta ya Congo.
Yavugaga ko uwo mutwe ugamije kurengera Abatutsi bo muri Congo, ariko Leta ya Congo n’imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu byashinjaga ingabo ze ibyaha birimo kwica abasivili, gufata ku ngufu no kwinjiza abana mu gisirikare. Nkunda yahakanye ibirego bimwe na bimwe byamushinjwaga.
Mu Ukwakira 2008, CNDP yagabye ibitero byayigejeje hafi yo gufata umujyi wa Goma, ibintu byongereye impungenge ku mutekano w’abaturage bo muri ako karere.
Ku wa 22 Mutarama 2009, Nkunda yafatiwe mu Rwanda nyuma y’ibikorwa byahuje ingabo z’u Rwanda n’iza Congo mu kurwanya imitwe yitwaje intwaro. Nyuma y’ifatwa rye, Bosco Ntaganda yafashe ubuyobozi bwa CNDP.
Inama y’Umutekano y’Umuryango w’Abibumbye igaragaza ko Nkunda yashyizwe ku rutonde rw’ibihano ku wa 1 Ugushyingo 2005, kandi ko kuva yafatwa mu 2009 yari acungiwe umutekano iwe i Kigali. agaragaza kandi ko Congo yari yarasabye ko yoherezwa kuyiburanishirizwamo, ariko u Rwanda ntirwemerera icyo cyifuzo.
Ese koko yaba yongeye kugaragara muri Goma?
Ku wa 20 Ukwakira 2026, ikinyamakuru Congo Pub Online cyatangaje amakuru avuga ko Nkunda yaba yaragaragaye i Goma ari kumwe na bamwe mu bayobozi ba FRN.
Icyo kinyamakuru ariko cyagaragaje ko ayo makuru atari ahagije kugira ngo hemezwe ko Nkunda yarekuwe cyangwa ko yinjiye ku mugaragaro muri uwo mutwe.
Ibi bibaye mu gihe raporo y’impuguke z’Umuryango w’Abibumbye yasohotse muri Nyakanga 2025 yari yaravuze ko u Rwanda rwaba rwarateganyaga guha Nkunda umwanya ukomeye muri AFC/M23, mu rwego rwo gukemura amakimbirane yari hagati y’amatsinda yari agize uwo mutwe. Icyo cyari ikirego kiri muri raporo, nticyari icyemezo cyemeza ko Nkunda yari yamaze guhabwa uwo mwanya.
Abasesenguzi bamwe mu bya politiki n’umutekano bashobora kubona ko kuba Nkunda yaba yongeye kugira uruhare mu bikorwa by’imitwe irwanya ubutegetsi bwa Kinshasa byagira ingaruka ku mikoranire y’iyo mitwe. Icyakora, kugira ngo hamenyekane ingaruka nyazo, biracyasaba kubanza kwemeza niba koko yagarutse mu bikorwa bya gisirikare n’inshingano yaba afite.
Kugeza ubu, FRN ntiratangaza ku mugaragaro uruhare Nkunda yaba afite muri uwo mutwe, kandi nta gihamya yigenga ihamya ko yambutse umupaka agasubira ku rugamba.
Mwizerwa Ally
Rwandatribune.rw