Musenyeri mukuru Timothy Broglio, ushinzwe ubutumwa bwa Kiliziya Gatolika mu Ngabo za Leta Zunze Ubumwe za Amerika, yasabye abasirikare b’Abagatolika bazahabwa inshingano zo kurasa Nidal Malik Hasan gusaba ko bakurwaho, avuga ko kugira uruhare muri icyo gikorwa binyuranyije n’inyigisho za Kiliziya.
Iki cyifuzo yagitangaje ku wa Mbere, tariki ya 12 Ukwakira 2026, mu gihe Amerika iri kwitegura gushyira mu bikorwa igihano cy’urupfu yakatiye Hasan, wahoze ari umuganga mu gisirikare, nyuma yo guhamwa n’icyaha cyo kwica abantu 13 mu gitero yagabye mu kigo cya gisirikare cya Fort Hood, muri Leta ya Texas, mu 2009.
Mu itangazo rye, Broglio yanenze kandi umugambi wo kwerekana iryo raswa kuri murandasi, avuga ko bishobora guhindura igihano cy’urupfu igitaramo cyo kwerekana iyicwa ry’umuntu, bikabangamira agaciro ka muntu ndetse n’icyubahiro cy’igisirikare cya Amerika.
Yagize ati: “Nsaba Abagatolika bose bazahabwa inshingano mu itsinda rizarasira Hasan gusaba ko bakurwaho, kuko icyo gikorwa kinyuranyije n’inyigisho za Kiliziya.”
Yavuze ko kwica umuntu mu ruhame bidakwiye guhinduka igitaramo
Musenyeri Broglio yavuze ko atagamije gupfobya uburemere bw’ibyaha Hasan yakoze, ahubwo ko nubwo icyaha yakoze gikomeye, hakwiye no kurebwa niba kwerekana uko azicwa bifite inyungu bifitiye sosiyete.
Yagaragaje impungenge ko gutangaza amashusho y’iraswa rye bishobora kugira ingaruka ku bantu bazaba bashinzwe kurasa Hasan, cyane cyane ku buzima bwabo bwo mu mutima no ku ngaruka zishobora kubasigara nyuma yo kugira uruhare muri icyo gikorwa.
Yibajije kandi niba bikwiye ko abana n’urubyiruko bareba amashusho y’umuntu arashwe kugeza apfuye, cyane cyane mu gihe Amerika iri kwizihiza imyaka 250 ishize ibonye ubwigenge.
Broglio yanavuze ko igisirikare cya Amerika gifite izina rizwi ku rwego mpuzamahanga, bityo ko kwerekana amashusho y’iyicwa ry’umuntu uri mu kagare k’abafite ubumuga bishobora gutuma bamwe bagereranya icyo gikorwa n’uburyo imitwe y’iterabwoba yica abo ifata nk’abanzi bayo.
Uyu musenyeri mukuru yasabye inzego za Amerika kongera gusuzuma icyemezo cyo kwerekana iryo raswa, cyangwa nibura zigafata ingamba zo kurinda abana n’urubyiruko kutagera kuri ayo mashusho.
Icyifuzo cya Broglio gishingiye ku nyigisho za Kiliziya Gatolika zirwanya igihano cy’urupfu, zishimangira ko ubuzima bwa muntu n’agaciro ke bigomba kubahirizwa.
Mu itangazo rye, yibukije ko Kiliziya yamaze igihe ishimangira ko igihano cy’urupfu kidakwiye kuba igisubizo ku byaha bikomeye, kandi ko ubutabera bushobora gushyirwa mu bikorwa hubahirizwa ubuzima bwa muntu.
Broglio kandi yavuze ko afite inshingano zo kuvuganira abasirikare n’abandi bantu ashinzwe kwitaho mu by’iyobokamana, bityo ko atashoboraga kwicecekera ku gikorwa abona ko gihabanye n’inyigisho za Kiliziya.
Icyakora, iki cyifuzo ntigisobanura ko abasirikare bose b’Abagatolika bamaze gukurwa muri iryo tsinda. Ni ubusabe bw’uyu muyobozi wa Kiliziya, usaba abashobora guhabwa izo nshingano gusaba ko bazikurwaho.
Nidal Malik Hasan wahoze ari major mu Ngabo za Amerika, yari umuganga w’indwara zo mu mutwe mu gisirikare.
Ku wa 5 Ugushyingo 2009, yarashe abantu mu kigo cya gisirikare cya Fort Hood, ahitana abantu 13, barimo abasirikare 12 n’umuntu umwe utari umusirikare, abandi barenga 30 barakomereka.
Mu 2013, urukiko rwa gisirikare rwamuhamije ibyaha by’ubwicanyi maze rumukatira igihano cy’urupfu. Icyo gihano cyateganyijwe gushyirwa mu bikorwa ku wa 3 Ukuboza 2026, akicwa arashwe n’itsinda ry’abasirikare.
Hasan ubu afite imyaka 56 kandi akoresha igare ry’abafite ubumuga, nyuma yo kuraswa n’abapolisi igihe bamufataga nyuma y’igitero.
Umugambi wo kwerekana iryo raswa kuri murandasi watangajwe n’ubuyobozi bw’igisirikare cya Amerika, ariko wateje impaka mu banyapolitiki, mu bayobozi b’amadini no mu bandi batandukanye, bibaza niba gutangaza amashusho y’iyicwa ry’umuntu ari uburyo bukwiye bwo kugaragaza ingaruka z’ibyaha.
Kugeza ubu, igihano cy’urupfu cya Hasan giteganyijwe ku itariki yatangajwe, ariko hashobora kubaho inzitizi zishingiye ku mategeko zatuma ishyirwa mu bikorwa ryacyo ritinda.
Nta cyemezo cya nyuma cyemeza ko amashusho y’iryo raswa azerekanwa kuri murandasi cyari cyatangajwe na Perezida Donald Trump, wari wavuze ko agitekerezaho.
Icyifuzo cya Musenyeri Broglio cyongeye gushyira ku meza impaka ku ihuriro ry’ubutabera, imyemerere n’agaciro ka muntu, cyane cyane ku ruhare abasirikare bashobora kugira mu gushyira mu bikorwa igihano cy’urupfu.
Rwandatribune.rw
