Iperereza ry’inzego z’ubutabera mu Bubiligi ku mafaranga akekwaho kunyerezwa akomoka ku mabuye y’agaciro ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ryafashe indi ntera nyuma y’uko hakorewe ibikorwa byo gusaka ahantu hatandukanye.
Ibi bibaye mu gihe ku mbuga nkoranyambaga hakwirakwizwa amakuru avuga ko u Busuwisi bwahagaritse miliyari umunani z’amadolari ni ukuvuga tiriyari 11.8 z’amafaranga y’u Rwanda bivugwa ko ari ay’umuryango wa Perezida Félix Tshisekedi, nubwo ayo makuru ataremezwa n’inzego zibishinzwe.
Ku wa 14 Ukwakira 2026, abapolisi bo mu Bubiligi bakoze ibikorwa byo gusaka amazu n’indi mitungo i Buruseli no mu ntara za Brabant Flamand na Brabant Wallon, mu rwego rw’iperereza ku mafaranga akekwaho kuba yaranyerejwe mu bikorwa by’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro muri RDC.
Nk’uko byatangajwe na Reuters na TV5MONDE, iri perereza ryibanze ku gukekwaho kunyereza amafaranga no gukoresha nabi umutungo ukomoka ku mabuye y’agaciro.
Ryakurikiye ikirego cyatanzwe mu 2025 n’imiryango ya sosiyete sivile yo muri RDC, irimo iharanira uburenganzira bw’abaturage bo mu ntara za Haut-Katanga na Lualaba.
Abatanze ikirego bakeka ko hari abantu bungukiye mu mafaranga yagombaga kugirira akamaro Leta ya Congo n’abaturage bo mu duce ducukurwamo amabuye y’agaciro.
Amakuru yatangajwe avuga ko bamwe mu bagize umuryango wa Tshisekedi n’abandi bantu bamwegereye bashobora kuba barebwa n’ibi birego.
Ubushinjacyaha bukuru bw’u Bubiligi bwemeje ko ibikorwa byo gusaka byakozwe, ariko ntibwatangaza andi makuru arambuye, buvuga ko hagomba kubahirizwa ibanga ry’iperereza. Nta mwanzuro wa nyuma uratangazwa uhamya ko abantu bakekwa bakoze ibyaha.
Mu gihe iri perereza rikomeje, Afrique Direct News yatangaje muri Kamena 2026 amakuru avuga ko u Busuwisi bwahagaritse miliyari umunani z’amadolari bivugwa ko ari ay’umuryango wa Tshisekedi, akaba ashobora kuba yarabikijwe muri banki yo muri icyo gihugu, irimo UBS.
Icyakora, nta tangazo ry’inzego z’ubutabera zo mu Busuwisi cyangwa irya banki ivugwa ryemeza ko ayo mafaranga ahari, ko ari ay’umuryango wa Perezida wa Congo cyangwa ko yahagaritswe. Bityo, ayo makuru ntashobora gufatwa nk’ukuri kwemejwe.
Guhagarika umutungo mu gihe cy’iperereza bitandukanye no kuwufatira burundu.
Guhagarika amafaranga bishobora kubuza nyirayo kuyimura cyangwa kuyakoresha mu gihe hakorwa iperereza, ariko ntibihita bisobanura ko ayo mafaranga yaturutse mu byaha cyangwa ko yanyazwe burundu.
U Busuwisi bufite uburyo bw’amategeko bwo guhagarika no gusubiza umutungo w’abantu bakekwaho kuwubona mu buryo bunyuranyije n’amategeko.
Icyakora, kugira ngo amafaranga afatirwe burundu cyangwa asubizwe igihugu ayagomba, bisaba ko hakurikizwa inzira z’amategeko n’ibimenyetso byemeza inkomoko yayo.
Iperereza riri gukorwa mu Bubiligi rishobora kongera igitutu ku butegetsi bwa Tshisekedi mu gihe hagaragaye ibindi bimenyetso bifitanye isano n’ibi birego.
Icyakora, nta makuru yemeza ko Perezida Tshisekedi ubwe yahamijwe icyaha muri iri perereza, kimwe n’uko nta gihamya yemeza ko miliyari umunani z’amadolari zivugwa zahagaritswe mu Busuwisi.
Rwandatribune.rw