Guverinoma ya Congo yashyize imbere kongerera agaciro umutungo kamere imbere mu gihugu.
Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yafashe icyemezo gikomeye cyo guhagarika kohereza mu mahanga amabuye ya copper concentrate na cobalt concentrate ataratunganywa, guhera ku wa 6 Kanama 2026.
Ni icyemezo kiri mu murongo wa politiki nshya igamije kongerera agaciro umutungo kamere imbere mu gihugu, kugabanya kohereza hanze ibikoresho fatizo gusa no guteza imbere inganda zitunganya amabuye y’agaciro muri Congo.
Kuki iki cyemezo gifashwe?
RDC ni kimwe mu bihugu bifite ububiko bunini bwa copper na cobalt ku isi.
Aya mabuye ni ingenzi cyane mu gukora:
bateri z’imodoka zikoresha amashanyarazi,
telefone zigendanwa,
mudasobwa,
ibikoresho by’ikoranabuhanga rigezweho.
Nubwo igihugu gifite uyu mutungo mwinshi, inyungu nyinshi ziwukomokaho zagiye zungukira ibihugu biwutunganyiriza aho kuwubyaza umusaruro imbere muri RDC.
Guverinoma ivuga ko igihe kigeze ngo Congo ireke kuba isoko ry’ibikoresho fatizo gusa, ahubwo itangire kohereza hanze ibicuruzwa byamaze gutunganywa kandi bifite agaciro kari hejuru.
Copper concentrate na cobalt concentrate ni iki?
Mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro, concentrate ni ubutare buba bwamaze gutandukanywa n’ibindi bintu byinshi, ariko bukaba butaragera ku rwego rw’ibicuruzwa byarangije gutunganywa.
Urugero:
Copper concentrate iba igikeneye gushongeshwa no gutunganywa kugira ngo ivemo copper cathode.
Ibyo RDC iteganya kungukiramo
Guverinoma ya Congo iteganya ko gutunganya ayo mabuye imbere mu gihugu bishobora:
kubaka inganda nshya,
Abasesenguzi bavuga ko iyo igihugu cyohereje hanze ibicuruzwa byamaze gutunganywa aho kohereza ibikoresho fatizo, kibona inyungu nyinshi kurushaho kandi ubukungu bwacyo bugakura mu buryo burambye.
Ingaruka ku isoko mpuzamahanga
Nyuma y’itangazwa ry’iki cyemezo, igiciro cy’umuringa ku Isoko ry’Ibicuruzwa ry’i Londres (London Metal Exchange) cyazamutse hafi ya 1.8%.
Ibi byatewe n’impungenge z’uko kugabanya umusaruro wa copper woherezwa hanze bishobora gutuma umuringa uba muke ku isoko mpuzamahanga.
Icyakora, bamwe mu basesenguzi bagaragaza ko ingaruka z’ako kanya zishobora kutaba nini cyane, kuko igice kinini cy’umuringa wa RDC gisanzwe cyoherezwa hanze cyamaze gutunganywa.
Ariko ibigo bimwe bifite imishinga itarubaka ubushobozi bwo gutunganya amabuye imbere mu gihugu bishobora guhura n’imbogamizi zikomeye.
Si ubwa mbere RDC ibikoze
Iki si cyo cyemezo cya mbere gifashwe na RDC. Mu myaka ya 2013, 2019 na 2023, igihugu cyigeze guhagarika kohereza hanze aya mabuye ataratunganywa.
Icyo gihe, nyuma y’igihe runaka, Guverinoma yagiye itanga uburenganzira bwihariye ku bigo bitari byiteguye gutunganyiriza imbere mu gihugu.
Ubu bwo, ubuyobozi bwa RDC bwatangaje ko icyemezo gitangira gukurikizwa ako kanya, nubwo hashobora gutangwa uburenganzira bw’igihe gito mu bihe bidasanzwe.
Imbogamizi zishobora kuboneka
Nubwo intego y’iki cyemezo ishimwa, gushyira mu bikorwa iyi gahunda bisaba ubushobozi buhambaye.
RDC iracyafite ibibazo birimo:
amashanyarazi adahagije,
Abahanga mu bukungu bavuga ko mu gihe ibyo bibazo bitakemuwe neza, hashobora kubaho:
igabanuka ry’umusaruro mu gihe gito,
Ese iki cyemezo kizatanga umusaruro?
Iki cyemezo gishobora kuba intambwe ikomeye mu rugendo rwa RDC rwo kuva ku bukungu bushingiye ku kohereza ibikoresho fatizo gusa, ikerekeza ku bukungu bushingiye ku nganda n’ikorwa ry’ibicuruzwa bifite agaciro kongereweho.
Icyakora, intsinzi yacyo izaterwa n’ubushobozi bwa Guverinoma bwo:
kubaka inganda zitunganya copper na cobalt,
Niramuka ibyo bishyizwe mu bikorwa neza, RDC ishobora gutangira kubona inyungu nyinshi zituruka ku mutungo kamere wayo, aho kuba igihugu gikomeza kohereza hanze ubutare butaratunganywa bukungahaza cyane ibindi bihugu.
Copper cathode ni yo ikoreshwa mu gukora insinga z’amashanyarazi, moteri, ibikoresho by’inganda n’ibindi bikoresho by’ikoranabuhanga.
guhanga imirimo ku baturage,
ibikorwaremezo bidateye imbere,
kudindira kw’ibikorwa by’ibigo bimwe,
kongera ubushobozi bw’amashanyarazi,
guteza imbere ubumenyi n’ikoranabuhanga mu nganda,
imihanda n’inzira za gari ya moshi zidahagije,
cyangwa kugabanuka kw’amafaranga igihugu cyinjizaga mu kohereza aya mabuye hanze.
guteza imbere ibikorwaremezo,
kongera amafaranga yinjira mu isanduku ya Leta,
ikiguzi kinini cyo kubaka inganda zitunganya amabuye y’agaciro,
no gukurura ishoramari rihagije.
gukurura abashoramari bifuza kubaka inganda zitunganya amabuye y’agaciro.
ikibazo cy’ishoramari n’ikoranabuhanga rihanitse rikenewe muri uru rwego.
Rwandatribune.rw