Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yashyizeho itsinda ridasanzwe rihuriweho na Leta n’inzego zitandukanye, rizwi nka “DRC-USA Task Force”, rigamije kwihutisha ishyirwa mu bikorwa ry’ubufatanye bw’iki gihugu na Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu bijyanye n’amabuye y’agaciro y’ingenzi.
Iri tsinda ryemejwe mu nama y’Abaminisitiri yabaye ku wa 11 Nzeri 2026, nk’uko inyandiko z’iyo nama zabonywe na Reuters zibigaragaza.
Icyemezo cyafashwe mu gihe Kinshasa ikomeje gushaka abashoramari bo mu bihugu by’iburengerazuba, mu rwego rwo kongera ishoramari mu bucukuzi no kugabanya ubukungu bushingiye cyane ku Bushinwa.
Minisitiri w’Ubukungu wa RDC, Daniel Mukoko Samba, yavuze ko iri tsinda rigamije gufasha guhindura ibyo RDC na Amerika biyemeje mu masezerano yabo, bikavamo ibikorwa bifatika bifitiye abaturage akamaro mu bukungu ndetse no mu rwego rw’umutekano.
Kugeza ubu, Guverinoma ya RDC ntabwo yatangaje urutonde rw’abagize iri tsinda cyangwa ngo isobanure mu buryo burambuye imishinga izahita ishyirwa imbere.
Nubwo iri tsinda ryari riteganyijwe gutangira gukora mbere, inzego za Leta zagiye zitinda kurishyiraho kubera ibibazo by’imiyoborere n’uburyo bw’imirimo y’ubutegetsi. Icyakora, abayobozi bavuze ko ishyirwa mu bikorwa ry’ubufatanye hagati ya RDC na Amerika ryakomeje nubwo iryo tsinda ryari ritarashyirwaho.
Ubufatanye bwa RDC na Amerika bwibanda cyane ku mabuye y’agaciro y’ingenzi, by’umwihariko cobalt na cuivre, ari mu mutungo kamere w’ingenzi cyane kuri RDC.
Cobalt ikoreshwa mu ikoranabuhanga ritandukanye, cyane cyane mu gukora bateri, mu gihe cuivre ikoreshwa mu nganda nyinshi zirimo amashanyarazi, ibikorwaremezo n’ikoranabuhanga.
RDC ni umwe mu batanga ayo mabuye ku isoko mpuzamahanga ku rugero runini.
Ni yo mpamvu Amerika n’ibindi bihugu byo mu Burengerazuba bishishikajwe no kubona amasoko yizewe y’amabuye y’ingenzi, mu gihe Kinshasa na yo ishaka kubona ishoramari rishya no kwagura amasoko y’ibyo icukura.
Ubufatanye bwatangiye gutanga ibikorwa bifatika
Nubwo iri tsinda ari rishya, ubufatanye bwa RDC na Amerika bumaze gutangira kugira ibikorwa bifatika.
Reuters ivuga ko ubwo bufatanye bwagejeje ku ishoramari rishyigikiwe na Leta ya Amerika binyuze muri Virtus Minerals, ndetse hakabaho no kwagura amasezerano yo kugurisha umusaruro wa cuivre wa sosiyete y’ubucukuzi ya Leta ya RDC, Gécamines, ku bufatanye na Mercuria na Glencore.
Ibi bigaragaza ko Kinshasa ishaka kongera uruhare rw’abashoramari bo mu Burengerazuba mu rwego rw’ubucukuzi n’icuruzwa ry’amabuye y’agaciro yayo.
Impamvu Amerika ishishikajwe n’amabuye ya RDC
Amabuye nka cobalt na cuivre afite agaciro kanini mu bukungu bw’isi kubera ko akoreshwa mu gukora ibikoresho by’ikoranabuhanga, bateri, ibikoresho by’amashanyarazi n’izindi nganda z’ingenzi.

Amerika imaze igihe ishaka kongera umutekano w’amasoko yayo y’amabuye y’agaciro y’ingenzi no kubona amasoko atandukanye.
Ku ruhande rwa RDC, ubufatanye n’Amerika bushobora gufasha Kinshasa kubona abashoramari bashya, ikoranabuhanga n’amasoko mashya yo kugurishamo umusaruro wayo.
Ibi kandi bibaye mu gihe ubucuruzi bw’amabuye y’agaciro muri RDC bukomeje kwaguka. Raporo iheruka ivuga ko mu gice cya mbere cya 2026, igurishwa rya cuivre ya RDC muri Amerika no mu Burayi ryiyongereye cyane ugereranyije n’umwaka wabanje.
Umubano wa RDC na Amerika ufite n’uruhande rw’umutekano
Ubufatanye bwa RDC na Amerika ntibugarukira gusa ku bucukuzi bw’amabuye y’agaciro.
Ku ruhande rwa Kinshasa, hari n’icyizere cyo kubona inyungu mu bijyanye n’umutekano n’ubufatanye bwagutse hagati y’ibihugu byombi.
Minisitiri Daniel Mukoko Samba yavuze ko iri tsinda rigomba gufasha kugira ngo ibyo ibihugu byombi byemeranyijweho bihinduke inyungu zifatika mu bukungu no mu mutekano ku Banyekongo.
Ibi bituma ishyirwaho ry’iri tsinda rifatwa nk’intambwe igamije kuva ku masezerano no ku byemezo by’impapuro, hakajya ku bikorwa bifatika.
RDC irashaka kugabanya kwishingikiriza ku Bushinwa
Mu myaka ishize, Ubushinwa bwagize uruhare rukomeye mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro muri RDC, cyane cyane mu muringa na cobalt.
Kuba Kinshasa ikomeje gushaka ishoramari rituruka muri Amerika n’i Burayi bishobora gufasha igihugu kwagura abafatanyabikorwa bacyo mu bucukuzi, aho kwishingikiriza ku isoko cyangwa abashoramari bake.
Ni muri urwo rwego ishyirwaho rya DRC-USA Task Force rishobora kugira uruhare mu kwihutisha imishinga mishya, amasezerano yo kugurisha umusaruro ndetse n’ishoramari mu bikorwa byo gutunganya amabuye y’agaciro imbere mu gihugu.
Kugeza ubu ariko, nta makuru arambuye yatangajwe ku mishinga yihariye iri tsinda rizahita rishyira mu bikorwa cyangwa amazina y’abarigize.
Intambwe ikurikira ni ugushyira mu bikorwa ibyo RDC na Amerika byemeranyijweho, cyane cyane mu bijyanye n’ishoramari, ubucukuzi, gutunganya amabuye y’agaciro no kubona amasoko mashya.
Ku ruhande rwa Kinshasa, intego ni ukureba ko umutungo kamere w’igihugu uvamo ishoramari n’inyungu zigaragara mu bukungu bw’igihugu.
Ku ruhande rwa Washington, ubufatanye bugamije no kubona amasoko yizewe y’amabuye y’agaciro afatwa nk’ingenzi ku bukungu n’inganda z’iki gihe.
Ishyirwaho rya DRC-USA Task Force, bityo, rishobora kuba intambwe nshya mu gushyira mu bikorwa ubufatanye bushya hagati ya RDC na Amerika, aho amabuye y’agaciro ari ku isonga ry’umubano w’ibihugu byombi.
Rwandatribune.rw