Abahagarariye u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) bongeye guhura i Genève mu Busuwisi, mu biganiro bigamije gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano y’amahoro ibihugu byombi byashyizeho umukono i Washington.
Ibiganiro byatangiye kuri uyu wa Gatatu tariki ya 16 Nzeri 2026, bikazageza ku wa Kane tariki ya 17 Nzeri. Byitabiriwe n’abahagarariye impande zombi ndetse n’abafatanyabikorwa bafite uruhare mu buhuza no gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano.
Iyi nama ni iya karindwi y’Urwego Ruhuriweho rwo Guhuza Ibikorwa by’Umutekano (JSCM), rwashyizweho mu rwego rwo gufasha impande zombi gukurikirana no guhuza ibikorwa bijyanye n’inshingano z’umutekano zemeranyijweho.
Mu biganiro, hibandwa ku kureba aho ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano ya Washington rigeze, by’umwihariko ku ngingo zijyanye n’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC.
Muri izi ngingo harimo inshingano ya RDC yo guhangana n’umutwe wa FDLR, mu gihe u Rwanda rwo rwiyemeje gufata ingamba zijyanye no kugabanya no gukuraho ingamba zarwo zo kwirinda, hashingiwe ku buryo izindi ngingo z’amasezerano zizaba zubahirizwa.
Ibiganiro bibaye mu gihe hakomeje kugaragara ibibazo by’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC, aho ibikorwa by’ubugizi bwa nabi n’imirwano bikomeje gutera impungenge ku ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano y’amahoro.
Uburyo bwo gukurikirana iyubahirizwa ry’amasezerano
Mu nama ya gatandatu ya JSCM yabereye i Genève ku wa 12 n’uwa 13 Kanama 2026, impande zombi zari zemeranyije guteza imbere uburyo bubiri bwo gukurikirana no kugenzura ishyirwa mu bikorwa ry’inshingano z’umutekano ziri mu masezerano.
Izo gahunda zigamije kunoza uburyo bwo gukurikirana uko inshingano z’impande zombi zubahirizwa no gutanga amakuru ku bibazo bishobora kuvuka mu gihe cy’ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano.
Hari kandi uruhare rw’abahuza n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga, barimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Qatar, mu gihe Togo ifite uruhare mu buhuza bwa Afurika Yunze Ubumwe.
Ibiganiro bibaye mu gihe hakiri ibibazo ku butaka
Nubwo amasezerano ya Washington agamije gushyiraho uburyo burambye bwo guhagarika amakimbirane no guteza imbere umutekano mu karere, ishyirwa mu bikorwa ryayo rikomeje guhura n’imbogamizi.
Imirwano ikomeje kuba mu bice bitandukanye by’Uburasirazuba bwa RDC, mu gihe impande zitandukanye zikomeje gushinjanya kutubahiriza ibyo zumvikanyeho.
Ibiganiro bya Genève rero biri mu bikorwa by’ingenzi bigamije gusuzuma aho gahunda yo gushyira mu bikorwa amasezerano igeze no kureba ingamba zakwifashishwa mu gukemura ibibazo bikiriho.
Kugeza ubu, nta mwanzuro wa nyuma w’ibi biganiro wari watangajwe ku mugaragaro, mu gihe inama ikomeje kuri uyu wa 16 Nzeri ikazasozwa ku wa 17 Nzeri 2026.
Rwandatribune.rw